Ngày ấy, con bé bốn năm tuổi gì đó theo mẹ đi Sài gòn. Hình như mẹ ở học may áo dài tại nhà người bà con bên một chung cư cũ, quận 3. Sài gòn đầu tiên trong mắt con bé là một nơi rất sáng, rất đông và lạnh lùng.

Lạnh lùng trong từng cái hối hả, từng cái bước qua nhau như không. Con bé khi ấy nghĩ chắc tại nó thấp quá, đi lũn đũn dưới chân nên người ta không thấy. Nhưng rồi nó nhận ra họ, những người ngang mặt nhau vẫn không thấy nhau lần nào. Bất chợt nó nghi ngờ phải chăng tâm họ không nhìn nhau nên sự tồn tại xung quanh như không mà thôi. Ngay cả những người mẹ gọi là bà con vẫn phả ra hơi lạnh vốn dĩ của Sài gòn. Nó hiểu lõm bõm dường như họ đang thời "ăn nên làm ra" và họ nhìn nó bằng cái nhìn từ trên cao. Nó càng co mình lại, thấp bé.

Nhớ một ngày, mẹ bị kim đâm vào tay chảy máu. Nó lấy mảnh vải vụn thấm máu mẹ rồi quấn lại bằng nhiều lớp vải vụn khác, cất giữ. Và đó là bạn thân duy nhất của con bé nơi vùng đất mới. Nó ôm ấp người bạn của mình khi ăn, lúc ngủ... Trò chuyện chán chê để quên đi nỗi nhớ những người bạn cỏ cây trong vườn của ngoại. Xong, nó lại lục lọi mớ catolog ngắm nhìn những bộ đồ sang trọng, những cô người mẫu đẹp lộng lẫy. Nó hóa mình vào thế giới ấy say sưa và dìm linh hồn trong niềm khát vọng. Nỗi thèm thuồng của đứa bé chưa vào lớp một. Nó muốn đứng trên đất Sài gòn bằng một vị thế khác uy nghi, vững chãi. Nó muốn ở thật cao để nhìn Sài gòn nhỏ bé như vài chấm lung linh. Và nó sẽ không rót cái nhìn lạnh băng xuống những người bên dưới như cách mà nó bị nhìn. Điều ước lớn lao hơn cả là nó không còn sợ hàng quán sáng rực ánh đèn. Nó sẽ thỏa thích tận hưởng các món ngon mà hết phải thon thót lo:

- Mẹ không đủ tiền trả rồi. Con ở lại rửa chén chạy bàn nghen! Hồi xưa không biết mẹ nói chơi, nên tô nui bốc hơi nguội ngắt. Nhưng rõ ràng thời đó mẹ phải dè sẻn lắm vì không chỉ lo cho hai mẹ con. Mẹ còn cả gia đình phía sau. Con bé nhìn mẹ gánh gồng và thề rằng sẽ cho những đứa con mình sau này một người cha tốt hơn người cha mà nó bị buộc phải có. Con bé năm tuổi dường như quá già dặn so với những đứa lên mười. Nó còn nhớ có người lớn nói rằng:

- Con nhỏ này đẹp mà sao mắt buồn quá! Nó chậm rãi:

- Vì con có tâm sự buồn. Và người ta ồ lên, cười mãi.

Hơn hai lăm năm trôi qua. Mẹ cũng đã đi xa lâu rồi. Bà cụ non ấy giờ đây già thật. Và Sài gòn không còn dám nhìn nó lạnh nhạt nữa dù phố thị không khi nào bớt xa hoa. Nhưng sao vũng nước mưa ngày trước cứ đọng mãi trong ký ức, lì lợm. Đến nỗi người ta nghi ngờ:

- Còn nhớ thật sao? Nhớ gì mà ghê vậy. Nhưng quả là con bé không hay quên nên tâm chưa khi nào bình lặng. Con bé nhớ mình từng mặc chiếc quần chip bằng thun, màu xanh da trời, một mình dò dẫm tìm đường, đi bộ từ Bãi Trước về khi bị cậu bỏ lại (hoặc nó tưởng thế). Vụ ấy là do nó bướng bỉnh, nằng nặc đòi người lớn thực hiện bằng được lời đã hứa. Người lớn trêu nó. Và vô tình bị nó trêu lại xốc xổ hơn. Nó vẫn nhớ như in gương mặt mẹ, cái ôm của mẹ, bộ quần áo sọc xanh két mẹ cầm theo khi tìm thấy nó trên đường về nhà. Vậy đó, thời gian có vận tốc chạy của nó thì trí nhớ con bé có sự bền bỉ riêng đến lạ lùng.

Bây giờ, đôi khi vào những nơi sang trọng, nó vẫn thoáng rùng mình, liếc nhìn giá trong menu như một thói quen cũ (ngày xưa hay rụt rè hỏi tô hủ tíu không thịt bao nhiêu?!) Nhưng rồi ngỡ ngàng thấy chẳng đắt đỏ gì như mình tưởng (hay ngược lại, giờ mình đang tưởng nó không mắc chút nào).

Cảm giác mãn nguyện không mấy vẹn nguyên vì nó vẫn biết mình đang nợ đời một tấm lòng. Chúa ở trên cao nhìn thấu và lấp đầy những khoang rỗng đời nó. Người chồng, người cha từng quyết tâm có được nay cũng ở đây rồi. Nhưng phải chăng đôi lúc lòng người còn chật chội cho nhau. Có khi nào nó ôm niềm viên mãn mà quên rằng đừng bao giờ tạo ra những phiên bản tham vọng như chính mình, sản phẩm đã bị lỗi tâm hồn từ lâu. Tấm lòng ta rộng lắm, sao lại chật hẹp đôi chỗ dành cho mọi người?

Hôm nay là ngày tình yêu nên đừng chỉ nghĩ về tình yêu riêng mình...

Tất cả xô bồ chạy theo một ngày lễ Tình nhân đậm màu Thiên chúa giáo Tây phương. Có bao nhiêu bạn trẻ hiểu ngày lễ Tình nhân là gì? Nhưng tất cả đang sống vội, sống gấp, đu theo phong trào nên ra sức hò hét tôn vinh một ngày vui.

Có lẽ mình đã lớn tuổi, nên sẽ dừng lại để... ráng kiếm một bát chè trôi nước để nhìn mặt trăng lên. Tự nhủ một năm mới đã khởi xuất rồi, với bao gian nan khó nhọc đang chờ đợi.

Vui đó mà buồn đó.

"Cuộc đời ai đếm những nguyên tiêu

Mồ hoang đêm lạnh ác tà kêu!"

Nhu cầu làm đẹp bất tận của các nàng là điều khỏi phải bàn cãi, người vợ hiện đại luôn muốn hoàn thiện vẻ hình thức bề ngoài và nếu có thể sẽ hoàn thiện nốt cái “nội tâm” bên trong. Các nàng biết trang điểm, biết cách ăn mặc và liên tục liên tục cố gắng thành thạo khả năng này, nếu cần thiết thì thẩm mỹ viện, spa cũng chẳng gì là lạ lẫm.

Người vợ hiện đại rất có nghệ thuật “yêu” chồng, thương con, và có thể là một nhà lãnh đạo đại tài, một nhà chuyên môn kiệt xuất…

Nhưng, chưa hẳn các nàng biết cắm hoa, biết thêu thùa may vá, biết nấu những bữa cơm ngon; chưa hẳn các nàng biết ru con bằng những lời hát xưa ngọt ngào thấm đượm; chưa hẳn các nàng là những cô con dâu ngoan hiền thuận thảo… và đôi lúc còn có thể rất lạnh lùng, sòng phẳng “ông đi chơi được, tui cũng đi chơi được!”.

Đương nhiên, ngoài khái niệm là “trụ cột gia đình”, áp lực về kinh tế, áp lực về công danh, các ông chồng bắt đầu từ năm hai ngàn khổ lắm, các chàng cần phải làm quen nhiều thứ khi chấp nhận đeo chiếc nhẫn hôn nhân.

Các chàng phải biết giặt đồ, đeo tạp dề chui vào bếp nấu ăn, rửa chén; các chàng phải biết cho con ăn, dạy con học và ru con ngủ; thậm chí còn phải ở nhà trông con, chờ cơm… vì vợ “bận tiếp khách” nên về muộn. Anh chàng nào mà “tính gia trưởng” càng cao thì nguy cơ… tan vỡ càng lớn.

Cuộc sống ngày xưa với những quan niệm tục lệ ràng buộc nặng nề, hướng nội, khiến người phụ nữ có thói quen cam chịu, tần tảo, nhún nhường, nhẫn nhịn, vì thế đa phần các cặp vợ chồng hồi ấy “sống được” đến “răng long đầu bạc”, con đàn cháu đống.

Ngày nay, những nét văn hóa đạo đức gia đình vẫn được duy trì và đan xen cùng với nhịp sống hiện đại, hướng ngoại. Tuy vậy, nó sẽ rất mong manh trong xu hướng cổ súy sự tự do, tinh thần “bình đẳng giới”, cái tôi được phát triển nhiều lúc đến mức ích kỷ, quá thực dụng, thậm chí là cực đoan. Chỉ cần thiếu bình tĩnh, thiếu kiềm chế một tí là những gia đình trẻ sẽ tan vỡ nhanh chóng.

Áp lực của gia đình hai bên nội ngoại ít có tính quyết định trong thời đại hiện nay, đã thế mọi thủ tục pháp lý cưới xin thì thật dễ dàng đơn giản. Yêu đấy, kết hôn đấy và ly dị đấy, mọi việc diễn ra chỉ trong một khoảng thời gian thật ngắn ngủi. Chưa có con còn đỡ, có con rồi nhìn những đứa trẻ mới thật tội nghiệp, đáng thương.

Trong thời khắc của ngày Lễ tình nhân, những thỏi sô cô la ngọt ngào, những lời tỏ tình ngây ngất, những nụ hôn cháy bỏng, các bạn trẻ hãy cứ tận hưởng và yêu hết mình. Nhưng nếu đã quyết định đi đến hôn nhân, hãy suy nghĩ thật kỹ, thật chín chắn.

Mỗi sai lầm đều dẫn đến tổn thương, sai lầm trong hôn nhân thường mang “vết thương lòng” theo suốt cuộc đời. Vợ là người dưng, một người dưng đặc biệt, để người dưng đặc biệt ấy đồng hành suốt chặng đường hạnh phúc cần có sự chín chắn cao thượng của những trái tim.

Cuộc đời thì không phải lúc nào cũng màu hồng như những ngọn nến Valentine.