Ngày ấy, con bé bốn năm tuổi gì đó theo mẹ đi Sài gòn. Hình như mẹ ở học may áo dài tại nhà người bà con bên một chung cư cũ, quận 3. Sài gòn đầu tiên trong mắt con bé là một nơi rất sáng, rất đông và lạnh lùng.

Lạnh lùng trong từng cái hối hả, từng cái bước qua nhau như không. Con bé khi ấy nghĩ chắc tại nó thấp quá, đi lũn đũn dưới chân nên người ta không thấy. Nhưng rồi nó nhận ra họ, những người ngang mặt nhau vẫn không thấy nhau lần nào. Bất chợt nó nghi ngờ phải chăng tâm họ không nhìn nhau nên sự tồn tại xung quanh như không mà thôi. Ngay cả những người mẹ gọi là bà con vẫn phả ra hơi lạnh vốn dĩ của Sài gòn. Nó hiểu lõm bõm dường như họ đang thời "ăn nên làm ra" và họ nhìn nó bằng cái nhìn từ trên cao. Nó càng co mình lại, thấp bé.

Nhớ một ngày, mẹ bị kim đâm vào tay chảy máu. Nó lấy mảnh vải vụn thấm máu mẹ rồi quấn lại bằng nhiều lớp vải vụn khác, cất giữ. Và đó là bạn thân duy nhất của con bé nơi vùng đất mới. Nó ôm ấp người bạn của mình khi ăn, lúc ngủ... Trò chuyện chán chê để quên đi nỗi nhớ những người bạn cỏ cây trong vườn của ngoại. Xong, nó lại lục lọi mớ catolog ngắm nhìn những bộ đồ sang trọng, những cô người mẫu đẹp lộng lẫy. Nó hóa mình vào thế giới ấy say sưa và dìm linh hồn trong niềm khát vọng. Nỗi thèm thuồng của đứa bé chưa vào lớp một. Nó muốn đứng trên đất Sài gòn bằng một vị thế khác uy nghi, vững chãi. Nó muốn ở thật cao để nhìn Sài gòn nhỏ bé như vài chấm lung linh. Và nó sẽ không rót cái nhìn lạnh băng xuống những người bên dưới như cách mà nó bị nhìn. Điều ước lớn lao hơn cả là nó không còn sợ hàng quán sáng rực ánh đèn. Nó sẽ thỏa thích tận hưởng các món ngon mà hết phải thon thót lo:

- Mẹ không đủ tiền trả rồi. Con ở lại rửa chén chạy bàn nghen! Hồi xưa không biết mẹ nói chơi, nên tô nui bốc hơi nguội ngắt. Nhưng rõ ràng thời đó mẹ phải dè sẻn lắm vì không chỉ lo cho hai mẹ con. Mẹ còn cả gia đình phía sau. Con bé nhìn mẹ gánh gồng và thề rằng sẽ cho những đứa con mình sau này một người cha tốt hơn người cha mà nó bị buộc phải có. Con bé năm tuổi dường như quá già dặn so với những đứa lên mười. Nó còn nhớ có người lớn nói rằng:

- Con nhỏ này đẹp mà sao mắt buồn quá! Nó chậm rãi:

- Vì con có tâm sự buồn. Và người ta ồ lên, cười mãi.

Hơn hai lăm năm trôi qua. Mẹ cũng đã đi xa lâu rồi. Bà cụ non ấy giờ đây già thật. Và Sài gòn không còn dám nhìn nó lạnh nhạt nữa dù phố thị không khi nào bớt xa hoa. Nhưng sao vũng nước mưa ngày trước cứ đọng mãi trong ký ức, lì lợm. Đến nỗi người ta nghi ngờ:

- Còn nhớ thật sao? Nhớ gì mà ghê vậy. Nhưng quả là con bé không hay quên nên tâm chưa khi nào bình lặng. Con bé nhớ mình từng mặc chiếc quần chip bằng thun, màu xanh da trời, một mình dò dẫm tìm đường, đi bộ từ Bãi Trước về khi bị cậu bỏ lại (hoặc nó tưởng thế). Vụ ấy là do nó bướng bỉnh, nằng nặc đòi người lớn thực hiện bằng được lời đã hứa. Người lớn trêu nó. Và vô tình bị nó trêu lại xốc xổ hơn. Nó vẫn nhớ như in gương mặt mẹ, cái ôm của mẹ, bộ quần áo sọc xanh két mẹ cầm theo khi tìm thấy nó trên đường về nhà. Vậy đó, thời gian có vận tốc chạy của nó thì trí nhớ con bé có sự bền bỉ riêng đến lạ lùng.

Bây giờ, đôi khi vào những nơi sang trọng, nó vẫn thoáng rùng mình, liếc nhìn giá trong menu như một thói quen cũ (ngày xưa hay rụt rè hỏi tô hủ tíu không thịt bao nhiêu?!) Nhưng rồi ngỡ ngàng thấy chẳng đắt đỏ gì như mình tưởng (hay ngược lại, giờ mình đang tưởng nó không mắc chút nào).

Cảm giác mãn nguyện không mấy vẹn nguyên vì nó vẫn biết mình đang nợ đời một tấm lòng. Chúa ở trên cao nhìn thấu và lấp đầy những khoang rỗng đời nó. Người chồng, người cha từng quyết tâm có được nay cũng ở đây rồi. Nhưng phải chăng đôi lúc lòng người còn chật chội cho nhau. Có khi nào nó ôm niềm viên mãn mà quên rằng đừng bao giờ tạo ra những phiên bản tham vọng như chính mình, sản phẩm đã bị lỗi tâm hồn từ lâu. Tấm lòng ta rộng lắm, sao lại chật hẹp đôi chỗ dành cho mọi người?

Hôm nay là ngày tình yêu nên đừng chỉ nghĩ về tình yêu riêng mình...

Vì phải dắt xe đi thay săm nên chị đến công ty trễ mất 15 phút. Bà phó phòng nói rằng giám đốc cho gọi chị. Chị nghĩ: “Nếu giám đốc khiển trách về việc đi làm trễ thì mình sẽ thành khẩn xin lỗi chứ không thanh minh”.

Nhưng không có một lời khiển trách nào cả. Sếp gặp chị để mong chị thông cảm rằng lẽ ra hôm nay chị phải nhận được quyết định tăng lương, vì đã đến hạn, nhưng vì mục tiêu chống lạm phát nên Chính phủ đã cắt giảm nhiều hạng mục đầu tư công, trong đó có một dự án của công ty. Do vậy, tình hình tài chính của công ty có gặp khó khăn nên chị và một số người đáng lẽ được tăng lương đợt này nhưng phải lùi lại một thời gian và sẽ được đền bù vào kỳ tăng lương sau.

Chị về phòng làm việc với một niềm vui nho nhỏ: “Vẫn là may. Nhà nước cắt giảm đầu tư công tới hơn 41.000 tỷ đồng, nhiều doanh nghiệp lao đao, phải giảm lương của cán bộ công nhân viên, thậm chí có đơn vị phải cắt giảm nhân lực. Mình không bị giảm lương, lại còn được đền bù vào kỳ tăng lương sau, thế là may. Cái may thứ hai là mình được làm việc với một ông giám đốc tài ba và rất tử tế”. 

Buổi chiều, chị mua hải sản, làm một bữa cơm thịnh soạn để cả nhà ăn mừng ba cái may trong ngày của chị. 

Ngày hôm sau, trên đường đi làm về, chồng chị bị một gã ngổ ngáo chạy xe đánh võng va vào làm anh bị tai nạn, xây xát ở chân và tay. Khi nghe chồng kể chuyện này, chị nghĩ: “Thế là quá may, bị tai nạn giao thông mà chỉ xây xát nhẹ chứ không phải vào viện”. Và chị lại làm một bữa tươi để ăn mừng cái may của gia đình mình. 

Khi mẹ chị qua đời vì tuổi cao và bệnh nặng, tôi đến chia buồn, chị nói: “May mà mẹ em đi vào một ngày tuyệt đẹp, nắng vàng rực rỡ, lại là ngày hoàng đạo, không có mưa nên cái huyệt rất khô ráo”.

Như thế đó, chị là một người suốt đời gặp may. Đó không chỉ là một lối tư duy tích cực mà còn là một lối sống lạc quan và nhờ lối sống này mà chồng con chị không bao giờ phải nghe tiếng thở dài (cái âm thanh não ruột nhất thường phát ra từ người đàn bà). Ở đâu và bao giờ, nụ cười cũng luôn nở trên môi chị và nhờ thế, trong giao tiếp chị luôn chiếm được cảm tình của người khác và chị làm việc gì cũng hanh thông. Giờ đây, tuy đã gần 40 tuổi rồi nhưng nom chị vẫn trẻ trung như tuổi 20. 

Hạnh phúc là gì? Câu hỏi này rất khó trả lời. Giàu có chưa chắc đã hạnh phúc. Tiền bạc và của cải là thứ mà ai ai cũng muốn tìm kiếm nhưng không phải cứ muốn là có. Song một lối sống lạc quan là cái mà chúng ta hoàn toàn có thể tự tạo ra được".

Việc này không có chuyện đúng sai nhưng nó góp phần đẩy hàng tỷ USD sang bên kia biên giới.

Khi ấy mình tiên đoán rồi đây, cái mốt này sẽ chết yểu.

Thật may là mình đoán đúng.

Hiện thói quen dùng xe cỡ vành bánh 650- 680 đã trở lại.

Lần thứ hai, vào khoảng trong ngoài năm 2000, Truyền hình đã đưa "Mốt" môi nâu tím vào Việt Nam.

Nhiều nữ thanh niên đã nhạy bén nắm bắt, có cả bài hát "tóc nâu môi trầm" gì đó ra đời.

Mình dự đoán mốt này chỉ sống được vài năm và thực thế, bây giờ không ai còn xài cái màu môi... thiếu máu ấy nữa.

Hiện nay (và đã mươi năm nay) thịnh hành mốt cái thắt lưng quần tây, cả nam lẫn nữ trễ xuống ngang mông, có nghĩa là xuống sâu hơn cái mốt đã tồn tại từ thời người ta biết mặc quần chừng 6 -10 phân, coi lúc nào cũng như thấy nó sắp tụt mất.

Điều này có làm lợi cho mấy người làm nghề thợ may.

Lần này mình tiên đoán, cái mốt khổ sở này chỉ tồn tại nhiều nhất là 5 năm nữa, thời gian nó đánh tụt thẩm mỹ của hàng chục triệu người xuống đã là quá đủ rồi.

Nhờ bà con làng Phây chứng dùm nhé.

1. Một hôm có ông bạn về Hà Nội, rủ đi ăn với vợ chồng ông ấy, cả năm mới gặp lại nên mình nhận lời ngay. Ai ngờ tới nơi hẹn, người vợ của ông ấy là một cô sinh viên mới tốt nghiệp, trẻ măng, xinh đẹp, chứ không phải người vợ già hơn năm mươi bệ vệ của ông bạn. Ông bạn mới cưới vợ và mời rất ít để tránh thị phi. Sau đó, ông mới “ma-ra-tông” đi giới thiệu vợ trẻ với mọi người theo kiểu hẹn riêng từng người đi ăn để làm quen thế này! Thôi cũng thông cảm cho nỗi khổ của một đại gia tiền nghìn bạc vạn trong tay mà lại sẵn tính si tình.

Ông bạn thì vẫn thế, vẫn béo gấp đôi yêu cầu, già tới mức hẳn hai mươi năm nữa ngoại hình của ông bạn cũng sẽ chẳng thay đổi lớn. Mình đủ tế nhị để không một chút tỏ ra ngạc nhiên, làm ra vẻ đây là lần đầu tiên biết mặt vợ ông bạn. Mình nghĩ cô gái xinh đẹp kia hẳn cũng chịu đủ dèm pha rồi. Mà cái giống si tình, nhiều khi có phải chỉ một người si tình là thành chuyện của cả đôi đâu. Mà bạn mình giàu thế, tính sởi lởi thật thà thế, nói chuyện có duyên đến thế, lãng mạn đến thế... chả lẽ không xứng đáng được cô chân dài yêu hay sao? 

Ngay cả mình, cảm tình với ông bạn chỉ vì lần đầu tiên gặp nhau, ông ấy hồ hởi mang tặng mình một chai rượu mà mình trót khen là ngon. Nào ngờ vừa cầm lên, ông ấy tuột tay, chai rượu tụt khỏi vỏ hộp rơi xuống đất vỡ toang, mặt ông ấy tẽn tò và đáng thương ghê. Dù ông ấy có thể gọi mang cả hầm rượu ra tặng luôn lúc đó, dù mình chỉ khen lấy xã giao, nhưng đó là ấn tượng về một người không đến nỗi tệ! 

Người không đến nỗi tệ ấy sau này chứng minh thực sự không đến nỗi tệ. Cho đến hôm, ông ấy dắt đến trước mặt mình một cô gái trẻ mà cứ mỗi lần nhìn cô ấy, trước mắt mình chỉ hiện lên hình ảnh người vợ già / người vợ cũ / người vợ đã tụt khỏi vị trí và vỡ toang trong đời ông bạn. Sao mình lại chỉ nghĩ đến một người không có mặt trong bữa ăn vui vẻ ấy nhỉ? 

Chắc tại mình nghĩ, bà vợ ấy có thể cũng từng yêu ông chồng ấy rất nhiều. Hoặc là ngược lại, ông ấy đã từng yêu bà ấy rất nhiều. 

Thường chúng ta chẳng bao giờ có lỗi, chỉ là vấn đề thời gian cứ thường khiến phụ nữ chúng ta già nua đi một cách ngậm ngùi thôi. 

2. Mươi năm trước, ông cụ nhà mình tìm được người đồng chí đã sát cánh kề vai nửa thế kỷ từ thời Điện Biên Phủ, thật là quý hóa quá. Thế là một ông bỏ một số vợ và một ông chết một số vợ ngày nào cũng phải đến nhà nhau, gặp mặt để tâm sự chuyện đời. Ông tiền khởi nghĩa ngồi trút bầu tâm sự với ông lão thành cách mạng. 

Mình cũng lon ton đến hóng, thấy bạn bố là một ông hưu trí gầy gò, ở một mình trong gian nhà tập thể Giảng Võ, nuôi một con chó Nhật cũng gầy gò. Của đáng tội, con chó gầy được ôm, được chải lông, được thắt nơ đỏ trên cổ, nơ hồng trên đầu, được buộc tóc bằng dây chun, nhìn cũng đỏm dáng hơn chủ. Nhưng cảnh một ông già tám mươi tâm sự suốt ngày với một con chó, kể cũng khổ. Đời người còn gì cô quạnh bằng, sống giữa đám đông mà như sống giữa sa mạc. 

Được một thời gian, có một cô đồng nát ngày ngày gánh hai sọt rách đi qua khu Giảng Võ, tình nguyện ngồi tâm sự với ông cụ kia, tình nguyện ngồi chải lông, tết tóc, buộc nơ, hót cứt cho con chó kia. Có vẻ quý hóa lắm. Bạn bố mình vui hẳn lên. Ban đầu cho cô ấy gửi đôi sọt vào sân nhà buổi tối. Sau mời cô ấy vào ăn một bữa cơm rau. Sau nữa ông cho cô đồng nát thuê luôn cái buồng trong mà ở. Xong chả biết thế nào, hình như tiền nhà chả lấy, còn cho ngủ luôn cùng giường cho nó ấm. Lỗi tại mùa đông miền Bắc thật rét mướt! 

Con chó thật là vui và hạnh phúc. Hôm mình chở bố đến chơi với bạn bố, thấy con chó Nhật béo phì và lười biếng nằm ệch ra giữa nhà. Cả đời mình chưa bao giờ thấy một con chó Nhật béo tới mức không đi được và không sủa được, nặng hơn đồng loại cả chục ký, gờ cửa chỉ cao 2 cm nó cũng không thể bước được qua, chỉ biết đứng ở đó sủa lịch bịch, lịch bịch. 

Được hơn năm! Cô đồng nát thông báo, em phải về quê nuôi mấy đứa con của em với… chồng em! Còn ông già tám mươi và con chó, cô không có ý kiến gì! Cô chỉ bảo rằng, em muốn xin một phần lương hưu hàng tháng của bác! Coi như đền bù danh dự cho em trong thời gian qua. 

Thế là từ đó (cho đến tận bây giờ), mỗi tháng vào ngày ông cụ lĩnh lương hưu, của đáng tội giờ cũng được chục triệu, cô lại bắt xe khách từ quê ra Hà Nội, tới Giảng Võ. Có nhiều khi từ bến xe cô tới thẳng nhà người phát lương, lĩnh luôn lương hộ ông cụ! 

Mình không dám chở bố mình qua nhà ông bạn bố để tâm sự nữa. Mình sợ nhìn thấy một con chó béo tới mức không cần thiết, và một ông già cô đơn chất thêm uất ức sự đời. 

Này những kẻ si tình, hãy mở to mắt ra kể cả trong lúc hôn nhau! 

Trên thế giới mạng ảo mà thật (lúc này lúc khác) bạn sẽ thể hiện sự kiêu ngạo/ yếu đuối/ hài hước/ lãng mạn/ nghiêm trang/ nhạt nhẽo/ thú vị/ độc đóan… Có thể bạn sẽ như một con người khác: nhà khoa học/ nhà thơ, nhà văn/ nhà phê bình/ thỏai mái bình luận về văn hóa nghệ thuật/ nhân vật/ sự kiện… Ở đó bạn có thể trở về thế hệ tuổi Teen khi bày tỏ cảm xúc “sến như con hến” về mùa thu về mưa về nắng… có thể bạn sẽ tự tin thể hiện mình giỏi giang/ duyên dáng/ đẹp trai/ xinh gái/… Ở đó bạn bình đẳng với tất cả khi được tự do tỏ bày/ bộc lộ/ bức xúc/ tán thưởng/ phản đối/ tranh luận/ đồng tình…

Có khi sau những lúc lang thang trên mạng như thế, bạn thấy nỗi cô đơn nén chặt trong mình dường như được lõang ra, nhạt đi, và nhẹ đi…

Ở trên mạng bạn có thể nhảy từ “nhà” này sang “nhà” khác, ngó nghiêng nhìn ngắm các chủ nhà và những mối quan hệ của họ. Có khi bạn làm quen với người này người khác, cũng có khi bạn “cắt đứt” không thương tiếc với một ai đó… Có khi bạn tham gia vào câu chuyện của nhà này nhà kia, có khi đi qua không để lại dấu vết gì nhưng cũng như ngòai đời, những gì nhận được từ thế giới mạng có thể sẽ để lại trong bạn một ấn tượng khó phai.

Có khi sau những lúc lang thang như thế, dường như bạn càng thấy “cô đơn trên mạng” nhiều hơn…

Ở trên mạng bạn có thể nói/ viết bằng thứ ngôn ngữ do bạn lựa chọn, không quan tâm có phải/ có đúng là tiếng Việt “chính thống” hay là thứ ngôn ngữ “làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt”, chỉ cần được là chính mình trong/ tại thời điểm đó. Dù viết gì và viết thế nào, những gì bạn viết trên mạng chắc chắn là một phần con người bạn.Và cũng như trong cuộc sống, những status và comment, những note và entry của bạn cũng phải chịu sự va đập của thế giới mạng.

Bạn “ném” ra cái gì thì thế giới mạng sẽ trả lại bạn cái đó. Thật đấy! Thế giới mạng rất “tinh tướng”, không phải cứ đạo mạo lên mặt dạy đời chê bai tất cả thì “mạng” sẽ vì nể, hay bỗ bã tếu táo thậm chí ‘chửi” như hát hay thì “mạng” sẽ coi thường xa lánh. Và cũng như trong đời sống, cái gì cũng có giới hạn của nó.

Để nhận ra được cái giới hạn này, ở trên mạng hay ngòai đời, đều không dễ. Quá đi một chút, từ bỗ bã tếu táo trở nên đanh đá hỗn hào, từ nhận xét khen chê sẽ thành tâng bốc hay mạt sát… Sự tương tác tức thời và “không biên giới” của thế giới Mạng có sức quyến rũ mê hoặc ghê gớm đồng thời là một sức mạnh có thể "hủy diệt"một cá nhân chỉ trong chốc lát. Thế giới mạng như một tấm gương của cuộc sống, chỉ có điều cần lưu ý, nó là tấm gương phóng đại nhiều lần những tốt đẹp hay xấu xa của mỗi con người, của một xã hội.

Nhưng cái làm cho con người cần đến "mạng" chính là khả năng chia sẻ và cộng hưởng nhiều lần, từ những mối quan hệ “ảo” ở trên mạng ta có thể sẽ tìm thấy những người bạn thật sự. Tình bạn trên mạng cũng phải chịu sự thử thách va đập, có khi còn hơn ở ngoài đời. Vì vậy đừng ngạc nhiên khi qua một thời gian, có người bạn "thật" lại trở thành "ảo", mối quan hệ tưởng bền chặt bỗng hóa như mưa bóng mây…

Biết vậy nhưng tôi vẫn lướt mạng mỗi ngày, bởi vì Mạng cho tôi một cuộc sống phong phú đa dạng, luôn đặt tôi trước thử thách khi đối diện tấm gương phóng đại ấy: tỉnh táo để biết nhìn ra chân giá trị của mình, của người.