Em nói chuyện nhỏ thôi, thế hệ em sinh sau 1975, năm 1984 em học lớp 1, lúc đó mới 6 tuổi thì biết con mẹ gì là con cháu ngụy quân ngụy quyền, nhưng vào, cô giáo nói giọng Bắc như chị, chỉ mặt: thế chúng mày con ngụy mà đi học làm gì??? Lên lớp 6, cũng không cho học tiếng Anh, hễ con cán bộ thì được ưu tiên chọn ngoại ngữ. Đến thời học đại học, năm 1995 thì may mắn hơn, không bị xét duyệt lý lịch. Thế nhưng bà chị, ông anh những năm 1988-1990 bị xét lý lịch để không cho thì vào các ngành cụ thể thời thượng lúc đó. Giáo dục thế, thì đòi hỏi dân nó thế nào?

Còn về luật pháp ư, chị đòi có bàn tay sắt, cứ đọc những lời của luật sư Cảnh nêu trên sẽ rõ. Án bỏ túi, thậm chí những người làm thẩm phán, chánh án, ra sao chị thừa biết rõ. Một cơ chế như vậy mà chị đòi thượng tôn pháp luật? Còn chấp pháp, thực thi pháp luật, lại chủ yếu dựa vào nghị định, thông tư, mà đôi khi mấy cái văn bản pháp quy nó chọi ngược với pháp luật. Hành pháp làm luật luôn thì đó là cái gì?

Nói 1 chuyện nhỏ thôi, CSGT mãi lộ, đừng nói là vì dân làm hư. Bởi anh đại diện cho pháp luật, cho công quyền, anh có trách nhiệm phải bảo vệ pháp luật trong mọi trường hợp. Chưa có cái đất nước nào buồn cười khi tuyên dương những người đại diện công quyền không nhận hối lộ. Nếu theo lập luận dân sao nhà nước vậy thì khác nào bác tổng kể chuyện tề thiên.

Ngay những người như chị, từng là hạt giống đỏ, cũng theo con qua Mỹ mà sống... vậy đất nước này đã như thế nào đây? Và đến khi nào luật pháp không coi yếu tố có công cách mạng là tình tiết ưu tiên? Thượng tôn pháp luật nó còn nằm trong não trạng của những người có quyền làm luật nữa kìa.

Chúng ta một thời vô thần, chúng ta không tin thượng đế, nhưng chúng ta không thể là nhân dân. Vậy niềm tin gốc rễ cho đạo đức xã hội dựa trên nền tảng nào đây?

Nếu theo quy luật khách quan, thì hiện tượng, sự việc... đang xảy ra là một điều tất yếu.

Muốn có bàn tay sắt ư? Trước hết phải có những con người thiệt sắt, biết xấu hổ, biết nhục, biết đặt lợi ích cá nhân xuống dưới lợi ích quốc gia.

Một lỗi sơ đẳng, mà chị và cả những người cả 2 phía khi biên về những vấn đề như thế này mắc phải, hoặc có thể bỏ qua, đó là tính tương đồng trong so sánh.

Sự khác biệt của 2 chủ thể phải được so sánh trong mối quan hệ hoặc môi trường tương đồng. Ví như muốn so sánh xã hội Mỹ với xã hội Việt Nam, thì phải so sánh cả hệ thức vận hành xã hội. Đây chính là yếu tố mà các bác rân chủ lẫn không rân chủ lợi dụng để ngụy biện theo hướng có lợi cho quan điểm của mình.

Đã có một chủ tịch tỉnh dám đứng ra nhận trách nhiệm và xin từ chức vì tai nạn giao thông tăng trên địa bàn. Nhưng chưa có sự chấp thuận cho từ chức vì đánh giá đó là lỗi khách quan.

Công bằng mà nói, đối với tình trạng tai nạn giao thông nghiêm trọng hiện nay, nếu phân tích kỹ lưỡng, sẽ thấy phần lớn là do lỗi khách quan, khó có thể quy trách nhiệm về góc độ quản lý. Cho nên, để cách chức hay chấp nhận sự từ chức của người đứng đầu địa phương vì tai nạn giao thông tăng là điều rất khó.

Hãy nhìn ra một số nước, chỉ cần một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng xảy ra, bộ trưởng của ngành này đứng ra từ chức mà không cần giải thích chủ quan hay khách quan. Sự khác biệt chính là chỗ này.

Cũng như với các lĩnh vực khác, ví dụ như nạn phá rừng tràn lan, sẽ khó để cách chức chủ tịch tỉnh vì để rừng mất từng ngày. Bởi vì, sẽ có nhiều lý chứng rằng, đó là do lỗi khách quan.

Buôn lậu từ Trung Quốc, Camphuchia qua nhiều ngõ ở các biên giới phía Bắc và biên giới Tây Nam, cũng sẽ không cách chức ai được. Đơn giản vì đó là do khách quan.

Với góc nhìn này, sẽ không kỷ luật được ai, nói gì đến việc cách chức.

Cho nên, cần có sự thay đổi thật quyết liệt trong cách đánh giá vấn đề, đó là: “cái khách quan” sinh ra từ “chủ quan” của nhà quản lý. Những tồn tại xã hội kéo dài nhiều năm, liên tục, ngày càng tăng thì  không thể vì lý do trên trời như thiên tai. Một khi đã nhận trách nhiệm quản lý điều hành, thì khi có hậu quả, nhà quản lý phải chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, mức độ phải tuỳ theo thực tế.

Như trường hợp của ông Chủ tịch tỉnh Khánh Hoà, có thể cho rằng do “lỗi khách quan” trong năm qua, nhưng trong năm nay không thể tiếp tục để cho tai nạn giao thông tăng và lại tiếp tục đổ cho “lỗi khách quan”. Trách nhiệm phải làm của ông chủ tịch là ngăn chặn được “lỗi khách quan” đó.

Suy cho cùng, cách chức hay tự đứng ra “cởi áo từ quan” do không hoàn thành trách nhiệm vẫn là điều vô cùng quý hiếm ở đất nước này. Và đó cũng là nguyên nhân của những tồn tại hiện nay mà thảm hoạ tai nạn giao thông chỉ là một điển hình.

Tai nạn giao thông tăng, rừng bị tàn phá là do khách quan; nạn buôn lậu qua biên giới cũng do khách quan, nhiều sự yếu kém khác cũng có thể đổ cho lỗi khách quan…

Có thế đó là đánh giá rất chủ quan.

Xem thêm:
- Cả lũ chúng ta đang nhầm
- Nói vậy là nói tầm bậy
- Nước cộng hòa xã hội ảo thuật "đúng quy trình"!

Nó chưa bao giờ biết Đức Phật đã báo hiếu cha mẹ như thế nào? đã chăm sóc vợ con ra sao?.. Nhưng ngẫm những điều Ngài dạy, Nó rất tâm đắc và hiểu vì sao tín đồ Phật giáo đông đến như vậy. Ở nước Việt Nam đất chật hẹp người đông đúc này, Phật giáo có tầm ảnh hưởng rất quan trọng và Phật tử góp rất nhiều công sức trong việc lập nước và giữ nước, tinh thần tương thân tương trợ cứu khổ cứu nạn mọi lúc mọi nơi, kêu gọi tấm lòng bác ái thúc giục đồng bào cả nước vượt cái khó cái nghèo từng bước đi lên...

Cũng như vận mệnh một con người, lúc thịnh lúc suy, Phật giáo ngày nay đã và đang tham gia tích cực vào các vấn đề gai góc của toàn cầu: biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, chiến tranh và hòa bình, mâu thuẫn sắc tộc, tệ nạn buôn bán trẻ em & phụ nữ...

Việt Nam, truyền thống văn hóa Á đông, thờ cúng ông bà cha mẹ khiến tinh thân đạo Phật càng thêm gắn chặt. Chiến tranh đã qua, nước nhà độc lập, cái chủ nghĩa duy vật biện chứng kia cũng trở nên mù mờ trước tôn giáo. Kinh tế thị trường nên người giàu kẻ nghèo phân hóa rõ rệt, mở cửa hội nhập đồng nghĩa với tự do tín ngưỡng được đôi phần công nhận. Các thầy tu đã có ghế ngồi trong quốc hội, chùa chiền được xây dựng to đẹp rầm rộ khắp các tỉnh thành trong cả nước, thùng Phước Sương chật kín tiền cúng dường, bố thí trong những dịp viếng chùa lễ hội, khuôn viên chùa mở rộng tráng lệ nguy nga...

Nó nhìn thấy những vị Thượng Tọa (trong Tam Bảo gọi là Tăng Bảo) ngồi trong những chiếc xe sang trọng đắt tiền vào loại nhất nhì thế giới kia có khiến thế gian bớt khổ hơn không? Hay hình ảnh các vị sư đáng kính bước ra từ chuyên cơ, mím môi cười oai trên những chiếc xe nhà giàu là một minh chứng cho sự cứu khổ cứu nạn. Hơn 87 triệu dân Việt Nam mấy ai hiểu được hai chữ Niết Bàn.

Nó nhìn thấy những chiếc xe biển số xanh đâu đó đậu trước cổng chùa, những cái bụng to cùng dáng đi oai vệ bước vội cả ngàn bậc đá thành tâm cúng vái, hương khói nghi ngút mịt mù, duy vật biện chứng chỉ để người lấn át người, còn công danh chức vụ bỗng lộc phải xin xỏ và trông nhờ vào thần may mắn. Xác người la liệt trong các nghĩa trang liệt sĩ với mục tiêu độc lập, còn công bằng, dân chủ xin tiếp tục phấn đấu thiên thu.

Nó nhìn thấy đêm ba mươi, đêm rằm âm lịch, người dân thắp hương cầu an, cầu vượng. Vàng mã đốt cháy thấy bao nhiêu như thiêu tiền thật, gạo muối quăng ra đường thương xót bấy nhiêu mồ hôi người làm ra. Đừng cho điều đó là nhỏ, chịu khó làm một bài toán thống kê sẽ thấy một con số nổi da gà. Sân si ở đâu xa, chính những điều nhỏ nhặt ấy mà ra.

Nó nhìn thấy những con chim bị cắt cánh bán đi bán lại nhiều lần cho ngàn người vạn người phóng sinh. Chim bay không được, mỏi mệt, chim chết cả ngàn cả vạn con. Thả chim trên trời chưa đủ, người ta còn ném tiền thật xuống núi, những tờ polime rơi lơ lững như thách thức những người kẻ túng tiền, những đứa trẻ liều mạng lao xuống nhặt.

Phật sinh ra từ Ấn Độ, đi đến đâu lại thấy khan khác một tí, người đời thường nói tam sao thất bản mà.

Phật tứ phương bốn biển. Trong Tâm có Phật.

Phật pháp vô biên, luật nhân quả tuyệt đối khiến mọi điều trở nên tương đối.

Nó chỉ cần những vị quan chức không dùng xe công, tiền thuế dân để lo chuyện riêng tư;

Nó chỉ cần người dân đừng đốt vàng mã, quăng gạo muối ra đường, cắt cánh chim, ném tiền thật... thì đất nước này đã tốt đẹp hơn lắm lắm rồi.

Mà buồn cười, Nó cần thì Nó lại phạm điều Tham.

Cuối cùng thì... mà... là... cũng khôn khéo ngụy biện lấn át thiện tâm. Chánh tà hư ảo.